Evelien Tonkens is hoogleraar Burgerschap en Humanisering van de Publieke Sector aan de Universiteit voor Humanistiek te Utrecht

De tegenmacht dat ben je zelf

Goed idee om de bestuurscultuur te verbeteren en meer tegenmacht te organiseren, zoals nav debat over uitgelekte aantekeningen bepleit wordt.

In dit artikel enkele suggesties over hoe je dat zou kunnen doen

Formele burgerinitiatieven minst gewapend tegen pandemie

Kunnen burgerinitiatieven tegen een stootje? In vier gemeenten – Apeldoorn, Nijmegen, Houten en Utrecht – keken onderzoekers van de Universiteit voor Humanistiek of ze in de coronacrisis overeind blijven. Juist burgerinitiatieven die een sterke relatie met de overheid hebben, kunnen hun activiteiten maar moeizaam voortzetten.
Artikel met Neeltje Spit, Kors Visscher, Menno Hurenkamp en Margo Trappenburg op Sociale Vraagstukken

Stuur de marktwerking naar huis, niet het kabinet

De toeslagenaffaire roept terecht veel verontwaardiging op over een botte en vernederende belastingdienst, en wegkijkende bewindslieden en rechters. Er is een sterke roep dat het kabinet moet aftreden.  Aftreden van het kabinet zal echter de reeds dominante diagnose van de toeslagenaffaire bevestigen, namelijk dat de overheid de hoofdschuldige is. De hoofdschuldige is echter de marktwerking die malafide marktpartijen ruim baan gaf en zorgde voor een onwerkbaar toeslagensysteem. Hier de overheid toch als hoofdschuldige aanwijzen versterkt wat zich ook bij de bankencrisis van 2008 voordeed: daar waar de markt faalt, krijgt de overheid de schuld. Bij elk falen van marktwerking krijgen burgers een grotere hekel aan de overheid, daalt het vertrouwen en verzwakken de mogelijkheden voor de overheid om problemen te voorkomen. Als we in de toekomst herhaling van de problemen die de toeslagenaffaire veroorzaakte willen voorkomen, moeten we niet het kabinet maar de marktwerking naar huis sturen. Als het kabinet dat terstond doet, kan het aanblijven.

Te lezen in de papieren NRC van 5 januari of achter betaalmuur op nrc.nl

Dealen met de grote wereld. Globalisering in de publieke opinie en op het werk

Spreek niet langer over verliezers van globalisering. Mensen zien zichzelf niet zo. Ze hebben er best begrip voor dat mensen hier een beter leven zoeken, en kopen, met enig schuldgevoel, ook graag goedkope producten uit andere werelddelen . Waar ze wel tegenaan lopen is dat het gemeenschapsgevoel, de communicatie en daarmee soms de veiligheid op het werk onder druk kunnen komen doordat mensen van elders soms onvoldoende zijn voorbereid en toegerust. Dat is kritiek op het beleid, niet op de mensen.

Samen met Menno Hurenkamp en Iris Middendorp hebben wij met vijf hoofdstukken bijgedragen aan: P. Dekker (red.) Dealen met de grote wereld. Globalisering in de publieke opinie en op werk. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau,