Evelien Tonkens is hoogleraar Burgerschap en Humanisering van de Publieke Sector aan de Universiteit voor Humanistiek te Utrecht

Streng maar onrechtvaardig. De bijstand gewogen

Jaarboek TSS en kerstdebat op 18 december

Redactie: Thomas Kampen, Melissa Sebrechts, Trudie Knijn en Evelien Tonkens.

 

Is de bijstand rechtvaardig? Vaak wordt besproken of de bijstand effectief is, maar in dit boek staat de vraag centraal of de bijstand bijdraagt aan een rechtvaardige samenleving. Een groot aantal wetenschappers buigt zich vanuit verschillende sociaal-wetenschappelijke en juridische perspectieven over deze vraag. De  conclusie is dat de bijstand qua rechtvaardigheid tekort schiet. De bijstand biedt te weinig herverdeling en erkenning en biedt bijstandsgerechtigden te weinig stem. Daarmee voldoet de bijstand niet aan de voorwaarden voor gelijkwaardige participatie, die we in navolging van de Amerikaanse politiek filosofe Nancy Fraser als uitgangspunt voor rechtvaardigheid hebben genomen. De bijstand heeft zich ook onvoldoende aangepast aan sterk geflexibiliseerde arbeidsmarkt.

Om de bijstand rechtvaardiger te maken, is het dus belangrijk dat de bijstand meer herverdeling en erkenning biedt, en mensen meer stem geeft, opdat ze daadwerkelijk op voet van gelijkheid mee kunnen doen. Vaak wordt daartoe het  basisinkomen voorgesteld maar het basisinkomen voldoet niet aan bovengenoemde eisen van rechtvaardigheid. We doen in plaats daarvan zes andere voorstellen voor verbetering, waaronder individualisering van het recht op bijstand, betere opleidingskansen, arbeidspools die de lasten van flexibilisering bij werknemers wegnemen, en basisbanen voor mensen die nog niet of niet meer bemiddelbaar zijn naar regulier werk, naar analogie van de vroegere Melkertbanen maar zonder de kwalificatie ‘additioneel werk’ en met de mogelijkheid maar zonder de verwachting van doorstroming.

Aankondiging Movisie

De tyrannie van verdienste. Meritocratie als aanslag op zelfrespect.

Michael Sandel schreef onlangs een spraakmakend en indringend boek over de schaduwzijden van de meritocratie. De centrale gedachte ervan, dat meritocratie een aanslag is op het zelfrespect van laag opgeleiden en dat zij zich daardoor door onze samenleving in de steek gelaten en vernederd worden,  is ook al te lezen in vele artikelen en een boek van Evelien Tonkens en Tsjalling Swierstra sinds 2005 in een boek en artikelen. Zie https://www.evelientonkens.nl/debestedebaas/

    Carel Muller en Het zelfontplooiingsregime

    Proefschrift aangehaald in NRC n.a.v. overlijden Carel Muller

    Het zelfontplooiingsregime heet het boek dat socioloog, oud-Groen Links-politicus en (inmiddels) hoogleraar Evelien Tonkens in 1999 over Dennendal publiceerde. Ondertitel: De actualiteit van de jaren zestig. In dat boek, tevens proefschrift, beschrijft ze hoe Carel Muller in 1969 op 32-jarige leeftijd aantrad als ‘psychologisch directeur’ en in die positie bijna vrij spel kreeg. Dennendal was onderdeel van het psychiatrisch ziekenhuis Willem Arntsz Hoeve, maar de psychiaters daar bemoeiden zich nauwelijks met de zwakzinnigenzorg (tegenwoordig zorg voor verstandelijk gehandicapten). Die had (en heeft) traditioneel weinig aanzien vanwege het gebrek aan behandelmogelijkheden.”

    Lees het artikel op NRC.nl en klik op de afbeelding voor een pdf van het boek.

    'In een welvarend land wordt de zorg steeds duurder. Niks mis mee, zegt deze hoogleraar'

    Interview op de Correspondent

    Onder het mom van ‘zelfredzaamheid’ probeert de overheid al jaren te bezuinigen op de zorg, met dramatische gevolgen voor de jeugdzorg en ggz. Maar in een welvarend land horen stijgende zorgkosten er volgens hoogleraar Burgerschap Evelien Tonkens gewoon bij. Wil je de zorg écht verbeteren, focus dan niet op geld en concurrentie, maar op solidariteit en innovatie.

    Lees het interview op de Correspondent