Evelien Tonkens is universiteitshoogleraar Burgerschap en Humanisering van de Publieke Sector aan de Universiteit voor Humanistiek te Utrecht

NIEUWS

Zeg eens eerlijk tegen kiezers: we moeten anders gaan leven

22-10-25

Het optimisme in de klimaathoofdstukken van bijna alle verkiezingsprogramma’s is een geruststellend conservatisme, dat ongeloofwaardig is in het licht van de grote uitdagingen waarvoor de mensheid zich gesteld ziet.

De taak van de politiek is niet om burgers tot consumenten te degraderen, maar om ze te helpen zelf langs democratische weg de verantwoordelijkheid voor hun toekomst op zich te nemen.

Opiniestuk in Trouw met Tsjalling Swierstra, hoogleraar filosofie aan de Universiteit Maastricht en Margot Samson, student aan de Universiteit voor Humanistiek

Opening academisch jaar Universiteit voor Humanistiek: polarisatie en verbinding

1-09-25

Evelien presenteerde de opening van het academisch jaar met een speech over polarisatie en verbinding. Lees deze hier terug

Democratische professionaliteit in vijf activiteiten

19-06-25

Al meer dan twee decennia bepleit ik herwaardering en democratisering van professionals, als noodzakelijk weerwoord op vermarkting en bureacratisering van publieke taken. Het werk van de Amerikaanse politicoloog Albert Dzurs biedt interessante ideeën en aanknopingspunten voor deze herwaardering en democratisering. Dzur stelt dat een democratische professional macht uitoefent maar ook met burgers deelt. Wat dat precies betekent en hoe macht delen en uitoefenen zich tot elkaar verhouden blijft nog wat vaag. Met behulp van een artikel van de politiek filosoof Mark Warren proberen we het ideaal democratische professionaliteit nader te doordenken en concreter te maken. We benoemen daartoe vijf activiteiten van professionals waarin democratische professionaliteit gestalte kan krijgen.

Ons artikel ‘Democratische professionaliteit in vijf activiteiten’ (met Imrat Verhoeven) verschijnt op 19 juni in Democratie dichterbij, de belofte van democratisch professionalisme?, het jaarboek van het Tijdschrift voor Sociale Vraagstukken, uitgegeven door uitgeverij Van Gennep.

Polarisatie

13-05-25

Evelien Tonkens is per 15 september 2024 Universiteitshoogleraar aan de UvH. Zij geeft als Universiteitshoogleraar leiding aan de universteitsbrede Studiegroep Polarisatie, die ook externe leden verwelkomt. Het onderzoeksthema is Polarisatie en verbinding.

Polarisatie neemt in Nederland (en andere Europese landen en de VS) gevaarlijke vormen aan. Mensen staan steeds vaker vijandig tegenover elkaar en maken elkaar zwart in plaats van ervaringen en meningen uit te wisselen. Deze vijandigheid vormt een bedreiging voor de democratie. Om weer tot vruchtbare uitwisseling te komen moeten we de morele drijfveren van de tegenstanders serieus nemen, en de obstakels wegnemen die vruchtbare uitwisseling in de weg staan. Waaruit de hedendaagse polarisatie precies bestaat en wat ervoor nodig is om deze te doorbreken staat centraal in het UvH-brede onderzoeksthema Polarisatie en verbinding. Meer info

6-05-25

Burgerberaden in tijden van populisme

Pleitbezorgers van burgerberaden en aanhangers van populisme hebben meer gemeen dan vaak gedacht: ze delen een afkeer leeft van (al dan niet ‘oude’) partijpolitiek, van duurzame meningsverschillen en van actieve representatie: het spreken voor of namens anderen in plaats van alleen voor jezelf. Wat betekent dit voor de waarde burgerberaden in tijden van populisme? Onder welke voorwaarden kan een burgerberaad bijdragen aan de democratie?

Hoofdstuk met Menno Hurenkamp: Burgerberaden in tijden van populisme. In: H. Moors en J. Stam (red.) Een geschenk voor de democratie? Perspectieven op de ontwikkeling van burgerberaden.

Als meedoen pijn doet. Affectief burgerschap in de wijk

Participation, responsibility and choice: summoning the active citizen in western European welfare states

Tussen onderschatten en overvragen. Actief burgerschap en activerende organisaties in de wijk

Alleen slechte vrouwen klagen. Problemen en behoeften van geïsoleerde allochtone spilzorgers in Nederland

Roep om respect. Ervaringen van werklozen in een meritocratiserende samenleving

Op zoek naar weerkaatst plezier. Samenwerking tussen mantelzorgers, vrijwilligers, cliënten en professionals

Sociaal Verantwoord: Betekenisvolle, leerzame en democratische verantwoording van sociaal werk

De verhuizing van de verzorgingsstaat. Hoe de overheid nabij komt.

Bewonersinitiatieven: proeftuin voor partnerschap tussen burgers en overheid. Een onderzoek naar bewonersinitiatieven in de Amsterdamse wijkaanpak

Spugen op kleine leiders. Tien kortsluitingen in een opgewonden samenleving

Burgerschap als ambacht: Jongerenraden in Nederland

Respect, waardering en ontplooiing. Burgerschap voor mensen met een verstandelijke of psychische beperking

De onbeholpen samenleving: burgerschap aan het begin van de 21e eeuw

Burgers maken hun buurt

Crafting Citizenship. Negotiating Tensions in Modern Society

Mondige burgers, getemde professionals. Marktwerking en professionaliteit in de publieke sector

De affectieve burger. Hoe de overheid verleidt en verplicht tot zorgzaamheid

Met opgeheven hoofd.

Montessori-democratie. Spanningen tussen burgerparticipatie en lokale politiek

‘Let us be’. Social support needs of people with acquired long-term disabilities and their caregivers in rehabilitation practice in the Netherlands. Chantal Hillebregt (2022

Zorgen als ambacht. Afstemmen op Afhankelijkheid van Mensen met een Beperking

Lof der oppervlakkigheid: Contact tussen mensen met een verstandelijke of psychiatrische beperking en buurtbewoners

The Culturalization of Citizenship. Belonging and Polarization in a Globalizing World

De beste de baas? Prestatie, respect en solidariteit in een meritocratie

Roeping, gezag en loyaliteit. De publieke sector na het neoliberalisme.

Verplicht vrijwilligerswerk. De ervaringen van bijstandscliënten met een tegenprestatie voor hun uitkering

Het zelfontplooiingsregime. De continuïteit van Dennendal in de jaren zestig.

Kunnen we dat (niet) aan vrijwilligers overlaten? Nieuwe verhoudingen tussen vrijwilligers en professionals in zorg en welzijn

Zorgen als ambacht.Afstemmen op afhankelijkheid van mensen met een beperking (2019)

Wat burgers bezielt. Een onderzoek naar burgerinitiatieven

Verschillen in de bijstand. Maatwerk of ongelijkheid?

Wat betekent het om in een democratisch land te leven? Wat betekent stemrecht als je het met geen enkele partij echt eens bent? Hoe ga je om met social media? Kunnen burgers in hun eentje het klimaatprobleem oplossen? Aan de hand van dagelijkse onderwerpen en actuele discussies behandelen Menno Hurenkamp en Evelien Tonkens de belangrijkste onderdelen van modern burgerschap.

Aan de basis liggen de democratische rechtsstaat en de verzorgingsstaat. Het is van belang dat je je stem laat horen, dat je je in anderen kunt verplaatsen en weet om te gaan met democratisch gezag.

‘Een kort, bondig en vooral helder boek. Onze burgerrechten zijn geen oude gewoonten, maar fel bestreden rechten die vaak honderd jaar geleden ondenkbaar waren. De auteurs (beiden hoogleraar, een politicus, de ander journalist en columnist) leggen uit hoe burgerschap werkt, gaan in op de principes van de rechtsstaat en verzorgingsstaat, de absolute noodzaak je te kunnen verplaatsen in de standpunten van je medeburger. Helder, duidelijk, trefzeker, kort en bondig, geen jargon. […] Een ideale introductie voor dat wat samen leven mogelijk maakt: burgerschap. Zowel geschikt voor onderwijs als voor hen die zich over dit onderwerp willen oriënteren.’ – NDB Biblion, drs. H.H.M. Meyer

Interview met Menno Hurenkamp en Evelien Tonkens door Thijmen Sprakel van EduKitchen.nl

Menno Hurenkamp te gast bij NOS Radio 1 Journaal

Evelien Tonkens reageert op artikel in RTLnieuws over scherpere grenzen vrijheid van onderwijs, rapport van de Onderwijsraad

‘[Dit boek biedt] een grote schat aan perspectieven op burgerschap.’ – Pedagogiek in Praktijk